Financieringsopties voor een begeleid wonen instelling

Een begeleid wonen instelling heeft structurele inkomsten nodig om personeel, huisvesting, begeleiding en kwaliteitsborging te kunnen betalen. Welke financiering mogelijk is, hangt onder meer af van de doelgroep, de indicaties van bewoners en de manier waarop de organisatie zorg aanbiedt.

De belangrijkste financieringsroutes zijn de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Wet langdurige zorg (Wlz), het persoonsgebonden budget (pgb) en, bij minderjarige cliënten, mogelijk de Jeugdwet. Subsidies, fondsen en sponsoring kunnen aanvullende projecten ondersteunen, maar vormen meestal geen betrouwbare basis voor de dagelijkse exploitatie.

Lees ook alles over begeleid wonen instellingen en meer over de kosten van een begeleid wonen instelling.

Welke financiering past bij begeleid wonen?

Niet iedere woonvorm wordt op dezelfde manier gefinancierd. De passende route wordt onder andere bepaald door:

• de leeftijd van de bewoner;
• de aard en duur van de ondersteuningsbehoefte;
• de indicatie of beschikking;
• de benodigde mate van toezicht en begeleiding;
• de vraag of wonen en zorg financieel van elkaar zijn gescheiden;
• de keuze voor zorg in natura of een pgb;
• gemeentelijke of regionale inkoopafspraken.

Een zorgaanbieder kan niet zelf bepalen vanuit welke wet een cliënt wordt gefinancierd. De persoonlijke situatie en indicatie van de cliënt zijn leidend.

Financiering via de Wmo

Gemeenten zijn vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning verantwoordelijk voor ondersteuning die mensen helpt zo zelfstandig mogelijk te wonen en mee te doen in de samenleving. Ook beschermd wonen kan onder de Wmo vallen. Een cliënt meldt zich bij de gemeente, waarna de gemeente onderzoekt welke ondersteuning noodzakelijk is.

Een begeleid wonen instelling kan Wmo-ondersteuning doorgaans leveren via:

• een contract voor zorg in natura;
• een onderaannemingsconstructie;
• een persoonsgebonden budget van de cliënt.

Zorg in natura via de gemeente

Bij zorg in natura sluit de zorgorganisatie een overeenkomst met een gemeente, centrumgemeente of regionale inkooporganisatie. Daarvoor moet de aanbieder meestal deelnemen aan een aanbesteding of open-houseprocedure.

Gemeenten kunnen eisen stellen aan onder meer:

• kwaliteit en veiligheid;
• het opleidingsniveau van medewerkers;
• bereikbaarheid en personeelsbezetting;
• rapportage en resultaatmeting;
• cliëntdossiers;
• continuïteit;
• tarieven en declaraties;
• klachten- en incidentafhandeling.

Een contract geeft toegang tot verwijzingen en declarabele ondersteuning, maar is geen garantie voor een vaste bezetting of omzet. De financiële haalbaarheid hangt af van het tarief, het aantal cliënten, de declaratieregels en de feitelijke personeelskosten.

Lees meer over een aanbesteding krijgen als zorginstelling.

Onderaannemerschap

Een startende begeleid wonen instelling kan soms als onderaannemer werken voor een gecontracteerde hoofdaannemer. De hoofdaannemer heeft het contract met de gemeente en koopt een deel van de begeleiding in bij de onderaannemer.

Dit kan de toetreding tot de markt vereenvoudigen, maar vraagt om duidelijke afspraken over:

• tarieven;
• verantwoordelijkheden;
• declaraties;
• kwaliteitseisen;
• dossiervorming;
• incidentmeldingen;
• toezicht en audits;
• aansprakelijkheid;
• beëindiging van de samenwerking.

Controleer vooraf of de gemeente onderaannemerschap toestaat en welke voorwaarden daarvoor gelden.

Financiering vanuit de Wlz

De Wet langdurige zorg is bedoeld voor mensen die blijvend intensieve zorg of permanent toezicht in de nabijheid nodig hebben. Binnen de Wlz kan zorg worden geleverd via verblijf in een instelling, een volledig pakket thuis, een modulair pakket thuis, een pgb of een combinatie van een modulair pakket thuis en een pgb.

Voor een begeleid wonen instelling zijn verschillende leveringsvormen relevant.

Verblijf in een instelling

Bij verblijf ontvangt de cliënt wonen en Wlz-zorg binnen een toegelaten zorginstelling. De zorgaanbieder moet hiervoor passende afspraken hebben met het zorgkantoor en voldoen aan de bijbehorende eisen.

Volledig pakket thuis

Bij een volledig pakket thuis ontvangt de cliënt thuis in beginsel een volledig pakket aan Wlz-zorg van één zorgaanbieder. Deze leveringsvorm kan relevant zijn wanneer een bewoner zelfstandig huurt, maar intensieve zorg ontvangt.

Modulair pakket thuis

Bij een modulair pakket thuis worden onderdelen van de Wlz-zorg afzonderlijk geleverd. Er kunnen meerdere aanbieders betrokken zijn. Goede afstemming over verantwoordelijkheden en continuïteit is dan belangrijk.

Pgb binnen de Wlz

Met een Wlz-pgb koopt de cliënt zelf de benodigde zorg in. De begeleid wonen instelling sluit daarvoor een zorgovereenkomst met de budgethouder.

Voor iedere Wlz-leveringsvorm moet worden beoordeeld of de zorg doelmatig, verantwoord en passend kan worden geleverd. Het zorgkantoor speelt hierbij een belangrijke rol.

Financiering met een persoonsgebonden budget

Een pgb is geen aparte zorgwet, maar een manier waarop zorg of ondersteuning vanuit bijvoorbeeld de Wmo, Wlz of Jeugdwet kan worden ingekocht. De cliënt of vertegenwoordiger is budgethouder en maakt afspraken met de zorgaanbieder.

Deze afspraken worden vastgelegd in een zorgovereenkomst. Wanneer een budgethouder een nieuwe zorginstelling inschakelt, moet daarvoor een passende overeenkomst worden afgesloten.

Een begeleid wonen instelling die met pgb’s werkt, moet onder meer zorgen voor:

• een duidelijke zorgbeschrijving;
• transparante tarieven;
• correcte uren- of maanddeclaraties;
• aantoonbaar geleverde begeleiding;
• actuele ondersteuningsplannen;
• overeenstemming tussen indicatie, zorgovereenkomst en facturatie;
• correcte wijzigingen en beëindigingen;
• een duidelijke scheiding tussen woonkosten en zorgkosten.

Pgb-financiering biedt ruimte voor maatwerk, maar brengt ook risico’s mee. Denk aan aflopende indicaties, onvoldoende budget, administratieve fouten, afhankelijkheid van enkele bewoners en discussie over wat wel of niet uit het pgb betaald mag worden.

Werk daarom niet alleen met een zorgovereenkomst, maar ook met heldere afspraken over wonen, begeleiding, opzegging, afwezigheid en aanvullende kosten.

Financiering vanuit de Jeugdwet

Wanneer een begeleid wonen voorziening ondersteuning biedt aan minderjarigen, kan de Jeugdwet van toepassing zijn. De gemeente is verantwoordelijk voor de toegang en inkoop van jeugdhulp.

Financiering kan plaatsvinden via:

• een gemeentelijk contract;
• onderaannemerschap;
• een pgb van de jeugdige of diens vertegenwoordiger.

De overgang naar volwassenenzorg verdient bijzondere aandacht. Financiering vanuit de Jeugdwet stopt niet automatisch op hetzelfde moment als iedere begeleidingsbehoefte. De organisatie moet tijdig onderzoeken welke vervolgroute mogelijk is, bijvoorbeeld de Wmo of Wlz.

Voor een woonvorm met jongeren moet daarom duidelijk zijn vastgelegd wie verantwoordelijk is voor overgangsplanning, indicaties en samenwerking met gemeenten.

Zorgkosten en woonkosten scheiden

Bij veel vormen van begeleid wonen zijn de kosten voor wonen en zorg van elkaar gescheiden. De bewoner betaalt dan bijvoorbeeld zelf:

• huur;
• energie en servicekosten;
• voeding;
• persoonlijke uitgaven;
• eventuele niet-zorggerelateerde diensten.

De begeleiding wordt afzonderlijk betaald vanuit een Wmo-beschikking, Wlz-aanspraak, Jeugdwetvoorziening of pgb.

Deze scheiding moet duidelijk terugkomen in:

• de huurovereenkomst;
• de zorgovereenkomst;
• tarieven en facturen;
• informatie aan bewoners;
• de financiële administratie.

Voorkom dat woonkosten onterecht als zorg worden gedeclareerd of dat bewoners betalen voor ondersteuning die al vanuit een beschikking wordt vergoed.

De eigen bijdrage van bewoners

Bewoners kunnen een wettelijke eigen bijdrage verschuldigd zijn voor ondersteuning vanuit de Wmo of zorg vanuit de Wlz. Het CAK berekent en int deze bijdrage. Bij de Wlz en beschermd wonen kan de berekening onder meer afhangen van inkomen, vermogen, leeftijd, huishouden en de vorm van zorg.

De wettelijke eigen bijdrage is geen extra omzet die de begeleid wonen instelling zelf vrij kan vaststellen of innen. Deze moet daarom niet worden verward met huur, servicekosten of particuliere aanvullende diensten.

Communiceer richting bewoners duidelijk over:

• welke kosten door de zorgfinancier worden betaald;
• welke woonkosten voor eigen rekening zijn;
• welke bijdrage via het CAK loopt;
• welke aanvullende diensten vrijwillig zijn;
• welke kosten niet uit een pgb mogen worden betaald.

Particuliere financiering

Sommige bewoners of hun netwerk betalen begeleiding geheel of gedeeltelijk zelf. Dit wordt particuliere zorg genoemd.

Particuliere financiering kan passend zijn wanneer:

• er geen beschikking of indicatie beschikbaar is;
• de cliënt aanvullende begeleiding wenst;
• de gewenste dienstverlening buiten de aanspraak valt;
• er sprake is van een tijdelijke overbruggingsperiode.

Leg bij particuliere zorg schriftelijk vast:

• welke begeleiding wordt geleverd;
• hoeveel uren of beschikbaarheid zijn inbegrepen;
• wat het tarief is;
• hoe facturatie plaatsvindt;
• welke opzegtermijn geldt;
• wat er gebeurt bij afwezigheid;
• wanneer het tarief kan worden aangepast.

Controleer daarnaast of de combinatie van particuliere betalingen en publiek gefinancierde zorg geen dubbele bekostiging veroorzaakt.

Subsidies voor innovatie en kwaliteitsverbetering

Subsidies kunnen interessant zijn voor tijdelijke projecten, maar zijn meestal niet bedoeld om de structurele personeels- en huisvestingskosten van een begeleid wonen instelling te betalen.

Denk aan tijdelijke regelingen voor:

• digitalisering;
• duurzaamheid;
• scholing;
• arbeidsmarktontwikkeling;
• innovatie;
• samenwerking in de regio;
• verbetering van kwaliteit of veiligheid.

Subsidieprogramma’s veranderen regelmatig. Gebruik daarom geen verouderde regeling als vast onderdeel van het financiële plan. Controleer altijd:

• of de regeling nog open is;
• wie mag aanvragen;
• welke kosten subsidiabel zijn;
• of cofinanciering verplicht is;
• welke resultaten moeten worden verantwoord;
• of kosten vooraf of achteraf worden vergoed.

Lees ook hoe je subsidie kunt gebruiken voor Zorgly.

Fondsen, sponsoring en crowdfunding

Fondsen en crowdfunding kunnen worden ingezet voor concrete maatschappelijke projecten, bijvoorbeeld:

• de inrichting van een gezamenlijke ruimte;
• activiteiten voor bewoners;
• sport- of participatieprojecten;
• een tuin of ontmoetingsplek;
• aanvullende technologische hulpmiddelen.

Deze inkomsten zijn doorgaans tijdelijk en projectgebonden. Gebruik ze daarom niet als basis voor structurele begeleiding, vaste salarissen of langdurige huurverplichtingen.

Een goede aanvraag beschrijft:

• het maatschappelijke probleem;
• de doelgroep;
• het beoogde resultaat;
• de projectbegroting;
• de looptijd;
• de meetbare impact;
• de borging na afloop.

Sponsoring in natura kan kosten besparen, maar moet professioneel en transparant worden vastgelegd. Voorkom ongewenste afhankelijkheid of belangenverstrengeling.

Kosten besparen door samenwerking en collectieve inkoop

Kostenbesparing is geen financieringsvorm, maar kan de financiële haalbaarheid wel verbeteren.

Mogelijke besparingen zijn:

• gezamenlijke scholing;
• gedeelde expertise van gedragsdeskundigen;
• collectieve verzekeringen;
• gezamenlijke ICT-inkoop;
• regionale personeels- of bereikbaarheidsdiensten;
• gedeelde facilitaire ondersteuning;
• uitbesteding van specialistische administratie.

Kijk niet alleen naar de laagste prijs. Een goedkope leverancier of personeelsoplossing kan uiteindelijk duurder uitvallen wanneer kwaliteit, continuïteit of informatiebeveiliging onvoldoende zijn.

Lees meer over brancheverenigingen voor begeleid wonen instellingen en ondersteunende diensten voor een begeleid wonen instelling.

Welke financieringsmix is financieel gezond?

Een financieel gezonde begeleid wonen instelling baseert haar begroting niet op één optimistisch scenario. Werk met meerdere scenario’s voor bezetting, tarieven en personeelskosten.

Neem ten minste mee:

• omzet per financieringsroute;
• declarabele en niet-declarabele uren;
• leegstand;
• aflopende indicaties;
• ziekte en vervanging;
• nacht- en bereikbaarheidsdiensten;
• huur en servicekosten;
• scholing en kwaliteitsborging;
• administratie en ICT;
• verzekeringen;
• reserveringen;
• betaaltermijnen;
• eventuele terugvorderingen.

Let vooral op de aansluiting tussen het tarief en de werkelijke kosten. Een hoog uurtarief is niet automatisch winstgevend wanneer veel overleg, administratie, reistijd of beschikbaarheid niet afzonderlijk mag worden gedeclareerd.

Lees ook meer over de kosten van een begeleid wonen instelling en hoe je de continuïteit van zorg waarborgt.

Financiering vraagt om aantoonbare kwaliteit

Gemeenten, zorgkantoren, hoofdaannemers en budgethouders verwachten dat een zorgaanbieder kan aantonen dat de ondersteuning veilig en verantwoord wordt geleverd.

Daarvoor zijn onder meer nodig:

• heldere ondersteuningsplannen;
• volledige cliëntdossiers;
• passend personeelsbeleid;
• incident- en klachtenprocedures;
• privacybeleid;
• actuele protocollen;
• interne controles;
• betrouwbare declaraties;
• aantoonbare evaluatie en verbetering.

Een financieringscontract zonder goede interne borging brengt risico’s mee op afkeur van declaraties, herstelmaatregelen of beëindiging van de samenwerking.

Lees meer over kwaliteitsbeleid in de zorg, begeleid wonen beleid en interne audits in de zorg.

Hoe Zorgly helpt bij financiering en kwaliteitsborging

Zorgly helpt begeleid wonen instellingen om de beleidsmatige en organisatorische basis achter hun financiering praktisch in te richten. Denk aan ondersteuningsplannen, personeelsbeleid, kwaliteitsdocumenten, dossiervorming, interne audits en de borging van contractuele eisen.

Zorgly verstrekt zelf geen indicaties, financiering of juridisch en financieel advies. Wel helpt Zorgly om de organisatie aantoonbaar en werkbaar in te richten, zodat beleid, uitvoering en verantwoording beter op elkaar aansluiten.

Bekijk de voordelen van Zorgly of het stappenplan voor het starten van een begeleid wonen instelling.

Conclusie

De belangrijkste financieringsopties voor een begeleid wonen instelling zijn de Wmo, Wlz, Jeugdwet en het persoonsgebonden budget. Welke route mogelijk is, wordt bepaald door de doelgroep, indicatie, leveringsvorm en regionale contractafspraken.

Subsidies, fondsen, sponsoring en crowdfunding kunnen aanvullende projecten ondersteunen, maar zijn meestal niet geschikt voor structurele exploitatie. Een duurzame organisatie vraagt om realistische tarieven, een gezonde bezettingsgraad, duidelijke contracten en goede kwaliteitsborging.

Breng daarom vóór de start niet alleen mogelijke inkomsten in kaart, maar ook declaratieregels, leegstandsrisico’s, personeelskosten en verantwoordingsverplichtingen. Zo voorkom je dat de zorginhoudelijke ambitie financieel niet uitvoerbaar blijkt.

Veelgestelde vragen over financiering van begeleid wonen