huisje op plank

Kwaliteitscriteria gezinshuizen: de 4 bouwstenen uitgelegd

Geschreven door Laura Kralt Gedragswetenschapper en directeur
Gepubliceerd op 2 september 2026
Leestijd 16 min

Veel kinderen en jongeren die tijdelijk of langdurig niet thuis kunnen wonen, groeien op in een gezinshuis. Een gezinshuis combineert het gewone gezinsleven met professionele jeugdhulp. Juist die combinatie stelt hoge eisen aan de gezinshuisouders én aan de manier waarop kwaliteit en veiligheid zijn georganiseerd.

De landelijke Kwaliteitscriteria Gezinshuizen beschrijven wat goede gezinshuiszorg vraagt. Ze zijn ontwikkeld op verzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), in opdracht van het ministerie van VWS en met veel inbreng vanuit het werkveld. De criteria geven kinderen, ouders, gezinshuisouders, gemeenten en zorgaanbieders duidelijkheid over wat zij van goede gezinshuiszorg mogen verwachten.

De kwaliteitscriteria worden momenteel herzien. Wie ze gebruikt voor beleid, inkoop of kwaliteitsverbetering doet er daarom goed aan steeds de actuele publicatie van het Nederlands Jeugdinstituut te controleren.

houten huisje ondergaande zon

Wat zijn de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen?

De Kwaliteitscriteria Gezinshuizen beschrijven de kenmerken van kwalitatief goede jeugdhulp binnen een gezinshuis.

Een gezinshuis is volgens het NJi een kleinschalige vorm van jeugdhulp waarin gezinshuisouders vanuit een natuurlijk gezinssysteem volgens het 24×7-principe professionele opvoeding, ondersteuning en zorg bieden aan geplaatste kinderen en jongeren. Zij hebben vaak intensieve hulp nodig vanwege beschadigende ervaringen of complexe problematiek.

De kwaliteitscriteria hebben vier bouwstenen:

  1. een bekwame gezinshuisouder;
  2. een goed leefklimaat;
  3. de positie van het kind en de ouders;
  4. transparante, navolgbare en goede zorg.

Die vier bouwstenen hangen sterk met elkaar samen. Een deskundige gezinshuisouder kan bijvoorbeeld alleen goede hulp bieden wanneer er ook ondersteuning beschikbaar is, veiligheidsrisico’s worden gevolgd en verantwoordelijkheden rond het kind duidelijk zijn.

De kwaliteitscriteria zijn meer dan een checklist

De criteria zijn niet bedoeld als een lijst die je één keer afvinkt en daarna kunt opbergen.

Een belangrijk uitgangspunt is ‘pas toe of leg uit’. Van gezinshuisouders wordt verwacht dat zij werken volgens de kwaliteitscriteria. Tegelijk is er professionele ruimte om in een individuele situatie gemotiveerd af te wijken wanneer dit nodig is en goed kan worden onderbouwd.

Dat past bij de aard van gezinshuiszorg: ieder kind, ieder gezin en iedere situatie is anders.

Professionele ruimte betekent echter niet dat afspraken vrijblijvend zijn. Juist wanneer je afwijkt, moet je kunnen uitleggen:

  • waarom dat in deze situatie passend is;
  • welke belangen zijn meegewogen;
  • welke risico’s zijn beoordeeld;
  • wie betrokken is bij de beslissing;
  • hoe de keuze wordt gevolgd en geëvalueerd.

Zo blijft maatwerk navolgbaar.

Bouwsteen 1: een bekwame gezinshuisouder

Een gezinshuisouder is geen gewone pleegouder. Gezinshuisouders zijn professionele opvoeders en bieden intensieve jeugdhulp binnen hun eigen leefomgeving.

De kwaliteitscriteria vragen daarom om hbo werk- en denkniveau en passende vaardigheden en competenties. Het NJi geeft aan dat een relevante hbo-opleiding veel meerwaarde heeft, bijvoorbeeld omdat deze kennis geeft over opvoeding en professionele hulpverlening.

Maar een diploma alleen is niet voldoende.

Een gezinshuisouder moet bijvoorbeeld:

  • sensitief kunnen reageren op kinderen;
  • rust en stabiliteit kunnen bieden;
  • kunnen reflecteren op het eigen handelen;
  • realistische verwachtingen hebben;
  • veranderingen in behoeften kunnen signaleren;
  • kunnen samenwerken met ouders en professionals;
  • tijdig aanvullende deskundigheid inschakelen;
  • kunnen omgaan met complexe situaties.

Het werk vraagt bovendien dat privéleven en professionele hulpverlening op een bijzondere manier naast elkaar bestaan.

Meer over de voorwaarden voor het vak lees je bij wie mag een gezinshuis starten?

Moet iedere gezinshuisouder SKJ-geregistreerd zijn?

De oorspronkelijke tekst is op dit punt te absoluut.

Niet iedere taak binnen jeugdhulp hoeft automatisch door een SKJ-geregistreerde professional te worden uitgevoerd. De aanbieder moet werken volgens de norm van de verantwoorde werktoedeling. Dat betekent dat werkzaamheden passend worden toegedeeld aan vakbekwame professionals en dat voor werkzaamheden waarvoor beroepsregistratie nodig is een geregistreerde professional wordt ingezet.

De vraag is dus niet alleen:

“Is de gezinshuisouder SKJ-geregistreerd?”

maar breder:

“Zijn taken, verantwoordelijkheden en professionele deskundigheid binnen dit gezinshuis verantwoord georganiseerd?”

Dat kan betekenen dat een geregistreerde jeugdprofessional, gedragswetenschapper of andere deskundige structureel bij de zorg betrokken is.

Deskundigheid moet onderhouden worden

Bekwaamheid stopt niet bij de start van het gezinshuis.

Gezinshuisouders moeten blijven leren, reflecteren en waar nodig aanvullende kennis ontwikkelen. Het actuele JIJ-kader van de IGJ vraagt van jeugdhulpaanbieders eveneens dat zij voldoende deskundige en vakbekwame professionals inzetten en hun kennis en vaardigheden actueel houden.

Denk bijvoorbeeld aan deskundigheid rond:

  • trauma;
  • hechting;
  • gedragsproblematiek;
  • veiligheid;
  • seksualiteit en seksuele ontwikkeling;
  • samenwerking met ouders;
  • medicatie wanneer relevant;
  • meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling;
  • professionele grenzen.

De IGJ wees in haar analyse van gezinshuizen in 2025 nadrukkelijk op deskundigheid als verbeterpunt. Alleen losse cursussen volgen is volgens de inspectie niet automatisch voldoende om aan de vereiste professionele deskundigheid te voldoen.

Bouwsteen 2: het leefklimaat in het gezinshuis

Een kind dat in een gezinshuis woont, woont niet op een traditionele leefgroep. Het uitgangspunt is juist een zo gewoon mogelijk gezinsleven, gecombineerd met professionele hulp wanneer dat nodig is.

Een goed leefklimaat betekent bijvoorbeeld dat kinderen:

  • zich welkom en geaccepteerd voelen;
  • zich veilig kunnen ontwikkelen;
  • gezien en gehoord worden;
  • voldoende individuele aandacht krijgen;
  • ruimte krijgen voor eigen interesses;
  • contact kunnen onderhouden met belangrijke mensen;
  • mee kunnen praten over hun dagelijks leven.

Het gaat dus om meer dan een gezellig huis.

Een professioneel leefklimaat vraagt ook om duidelijke grenzen, voorspelbaarheid, veiligheid en passende begeleiding.

Meer hierover lees je bij hoe zorgen we voor veiligheid in een gezinshuis?

Een zo gewoon mogelijk gezinsleven

Een belangrijk uitgangspunt binnen de kwaliteitscriteria is dat het dagelijkse leven zo normaal mogelijk wordt georganiseerd.

Dat betekent bijvoorbeeld dat huisregels en dagelijkse gewoonten niet zonder goede reden veel anders zijn voor geplaatste kinderen dan voor eventuele eigen kinderen van gezinshuisouders.

Tegelijk is ieder kind anders. Een jongere met complexe problematiek kan andere begeleiding of grenzen nodig hebben dan andere kinderen in het gezin.

Daarom blijft maatwerk nodig.

Ook de eigen kinderen van gezinshuisouders verdienen nadrukkelijk aandacht. Een gezinshuis verandert immers ook hun leefomgeving. Hun wensen, draagkracht en veiligheid moeten worden meegenomen bij de inrichting en ontwikkeling van het gezinshuis.

Hoe groot mag een gezinshuis zijn?

Ook de grootte van een gezinshuis heeft invloed op kwaliteit.

De IGJ wees in haar aanbevelingen uit 2025 expliciet op de omvang van gezinshuizen en verwijst daarbij naar de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen, waarin een omvang van vier tot zes jongeren als uitgangspunt wordt genoemd. Afhankelijk van de problematiek en draagkracht kan een kleiner aantal nodig zijn.

Meer kinderen opnemen is dus niet alleen een financiële of capaciteitskeuze.

Bij iedere uitbreiding moet je opnieuw kijken naar:

  • zorgzwaarte;
  • matching;
  • aandacht per kind;
  • samenstelling van het gezin;
  • eigen kinderen;
  • deskundigheid;
  • ondersteuning;
  • fysieke ruimte;
  • veiligheid.

Lees ook wie is de doelgroep van een gezinshuis?

Bouwsteen 3: de positie van het kind en de ouders

Een plaatsing in een gezinshuis verandert niet het feit dat ouders een belangrijke plaats kunnen hebben in het leven van hun kind.

De kwaliteitscriteria besteden daarom nadrukkelijk aandacht aan de positie van:

  • het kind;
  • de ouders;
  • broers en zussen;
  • het sociale netwerk;
  • andere belangrijke betrokkenen.

Goede gezinshuiszorg vraagt dat duidelijk is welke rol iedereen heeft en dat wensen, behoeften en rechten serieus worden meegenomen.

Ouders blijven ouders

Gezinshuisouders nemen de dagelijkse professionele opvoeding op zich, maar dat betekent niet dat biologische ouders uit beeld verdwijnen.

Waar dat passend en veilig is, is het belangrijk om samen te werken rond het kind.

Denk bijvoorbeeld aan afspraken over:

  • contactmomenten;
  • belangrijke beslissingen;
  • informatie-uitwisseling;
  • school;
  • gezondheid;
  • feestdagen;
  • familiecontact;
  • perspectief van het kind.

Het doel is zoveel mogelijk duidelijkheid voor het kind te creëren.

De gezinshuisouder is daarbij niet automatisch de hulpverlener van de ouder. Het NJi benoemt expliciet dat ouders een eigen hulpverleningsplan kunnen hebben, maar dat de gezinshuisouder niet hun hulpverlener is.

Het perspectief van het kind moet duidelijk zijn

Een kind moet niet langdurig in onzekerheid blijven over de vraag waar het uiteindelijk zal opgroeien.

Daarom moet samen met betrokken professionals, ouders en het kind duidelijkheid worden nagestreefd over het perspectief.

Dat vraagt goede samenwerking tussen onder andere:

  • gezinshuisouders;
  • ouders;
  • gedragswetenschapper;
  • verwijzer;
  • jeugdbeschermer wanneer deze betrokken is;
  • andere behandelaars of professionals.

Afspraken hierover moeten niet alleen mondeling bekend zijn, maar ook passend worden vastgelegd.

Een onafhankelijke vertrouwenspersoon

Kinderen en jongeren die jeugdhulp ontvangen in een gezinshuis moeten toegang hebben tot een vertrouwenspersoon buiten het gezinshuis. Het NJi verwijst hiervoor tegenwoordig naar Jeugdstem, de organisatie die voorheen bekendstond als het AKJ.

Dat is belangrijk omdat een gezinshuis een intensieve leefomgeving is.

Kinderen moeten ergens terechtkunnen wanneer zij bijvoorbeeld:

  • ergens niet mee durven komen bij de gezinshuisouder;
  • zich onveilig voelen;
  • vragen hebben over hun rechten;
  • het niet eens zijn met een beslissing;
  • een klacht willen bespreken.

Ook een goede klachtenregeling en duidelijke informatie over rechten horen daarom bij kwaliteitsbeleid.

Bouwsteen 4: transparante, navolgbare en goede zorg

Het huiselijke karakter van een gezinshuis mag niet betekenen dat professionele zorg onzichtbaar of informeel wordt georganiseerd.

De vierde bouwsteen draait daarom om transparante en navolgbare goede zorg.

De organisatie moet kunnen uitleggen:

  • wie verantwoordelijk is voor de hulp;
  • welke professionals betrokken zijn;
  • welke doelen met het kind worden nagestreefd;
  • hoe risico’s worden beoordeeld;
  • hoe beslissingen worden genomen;
  • hoe voortgang wordt gevolgd;
  • hoe wordt geleerd en verbeterd.

Werk samen met een multidisciplinair team

Een gezinshuisouder kan complexe jeugdhulp niet volledig alleen organiseren.

De kwaliteitscriteria leggen daarom nadruk op samenwerking met een multidisciplinair team. Volgens de huidige uitleg van het NJi maakt in ieder geval een gedragswetenschapper deel uit van dit team. Deze professional volgt de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt waar nodig.

Afhankelijk van de doelgroep kunnen daarnaast andere deskundigen betrokken zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • jeugd- en gezinsprofessionals;
  • psychologen;
  • therapeuten;
  • artsen;
  • school;
  • jeugdbescherming;
  • gemeente;
  • andere behandelaren.

Wie nodig is, hangt af van het individuele kind.

Risico’s moeten structureel in beeld zijn

Een huiselijke omgeving kan een gevoel van veiligheid geven, maar kleinschaligheid is op zichzelf geen garantie voor veiligheid.

Het NJi noemt binnen de kwaliteitscriteria een periodieke risico-inventarisatie voor zowel het gezinshuis als de individuele kinderen.

Denk bijvoorbeeld aan risico’s rond:

  • agressie;
  • weglopen;
  • middelengebruik;
  • seksueel grensoverschrijdend gedrag;
  • suïcidaliteit of zelfbeschadiging;
  • online veiligheid;
  • conflicten tussen kinderen;
  • fysieke omgeving;
  • belasting van gezinshuisouders.

De IGJ benadrukte na haar inspectieanalyse in 2025 specifiek dat gezinshuizen veiligheidsrisico’s zorgvuldig moeten inschatten en extra aandacht moeten hebben voor gezonde seksuele ontwikkeling en het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Een risicoanalyse heeft weinig waarde wanneer er daarna niets mee gebeurt. Leg daarom ook vast welke maatregelen nodig zijn, wie verantwoordelijk is en wanneer opnieuw wordt geëvalueerd.

Vrijheidsbeperkende maatregelen in gezinshuizen

Dit onderwerp verdient afzonderlijke aandacht.

De IGJ benadrukte in 2025 dat binnen gezinshuizen geen vrijheidsbeperkende maatregelen mogen worden toegepast zoals cameratoezicht of verplichte kamermomenten.

Een regel kan in de dagelijkse praktijk al snel beperkend worden zonder dat medewerkers of gezinshuisouders dit direct zo herkennen.

Denk daarom kritisch na over bijvoorbeeld:

  • deuren op slot doen;
  • een telefoon innemen;
  • verplicht op de kamer verblijven;
  • camera’s gebruiken;
  • fysieke begrenzing;
  • structureel beperken van contact of bewegingsvrijheid.

Juist bij complexe problematiek is het belangrijk vooraf te weten welke professionele en juridische kaders gelden.

Lees verder bij vrijheidsbeperkende maatregelen open jeugdzorg.

Kwaliteit moet aantoonbaar worden verbeterd

Een gezinshuis moet niet alleen goede zorg willen leveren, maar ook structureel kunnen beoordelen of de werkwijze werkt.

Het NJi adviseert gemeenten bij de inkoop van gezinshuiszorg bijvoorbeeld te kijken of de kwaliteitscriteria zijn vertaald naar beleid, hoe de organisatie aan kwaliteitsverbetering werkt en hoe dit wordt getoetst.

Dat betekent dat je als gezinshuis bijvoorbeeld moet nadenken over:

  • evaluaties;
  • feedback van kinderen;
  • feedback van ouders;
  • incidenten;
  • klachten;
  • scholing;
  • risicoanalyses;
  • dossiercontroles;
  • verbeteracties;
  • reflectie met de gedragswetenschapper;
  • interne controles of audits.

Zo ontstaat een kwaliteitscyclus in plaats van een map met documenten.

Kwaliteitscriteria en toezicht door de IGJ

De Kwaliteitscriteria Gezinshuizen staan niet los van het bredere toezicht op jeugdhulp.

De IGJ gebruikt voor het toezicht op jeugdhulpaanbieders grotendeels het JIJ-kader. Dit toetsingskader is in februari 2026 aangepast vanwege gewijzigde wetgeving. Het bevat normen rond onder meer jeugdigen en ouders, deskundige hulp, veiligheid en sturen op kwaliteit.

Voor een gezinshuis betekent dit dat je niet alleen naar de vier bouwstenen moet kijken.

Ook bredere eisen uit bijvoorbeeld de Jeugdwet, het Besluit Jeugdwet en relevante professionele normen blijven van belang.

De Kwaliteitscriteria Gezinshuizen helpen vooral om die kwaliteit specifiek te vertalen naar de bijzondere context van een gezinshuis.

De organisatievorm bepaalt mede wie verantwoordelijk is

Niet ieder gezinshuis is hetzelfde georganiseerd.

Er zijn bijvoorbeeld:

  • gezinshuizen in loondienst;
  • zelfstandige gezinshuizen;
  • franchiseconstructies;
  • gezinshuizen die via een hoofdaannemer werken.

Die organisatievorm heeft gevolgen voor verantwoordelijkheden.

Het NJi geeft bijvoorbeeld aan dat bij een gezinshuis in loondienst de zorgaanbieder aanspreekbaar is op de kwaliteit. Bij zelfstandige gezinshuizen hangt dit mede af van de relatie met bijvoorbeeld een hoofdaanbieder, samenwerkingsverband of franchiseorganisatie.

Leg daarom expliciet vast:

  • wie formeel zorgaanbieder is;
  • wie eindverantwoordelijk is voor kwaliteit;
  • wie calamiteiten meldt;
  • wie zorgt voor gedragswetenschappelijke ondersteuning;
  • wie toezicht houdt op deskundigheid;
  • wie dossiers en risico’s beoordeelt;
  • wie aanspreekpunt is richting gemeente en IGJ.

Onduidelijkheid hierover kan juist binnen kleinschalige constructies grote risico’s opleveren.

Recente aandachtspunten van de IGJ voor gezinshuizen

In maart 2025 publiceerde de IGJ een analyse van 33 inspectiebezoeken en 139 signalen en meldingen over gezinshuizen in 2023 en 2024.

De inspectie was positief over de geleverde zorg bij het grootste deel van de bezochte gezinshuizen, maar zag ook duidelijke verbeterpunten.

De IGJ vraagt onder meer aandacht voor:

  • voldoende deskundigheid;
  • passende grootte van het gezinshuis;
  • veiligheid;
  • gezonde seksuele ontwikkeling;
  • inschatten van veiligheidsrisico’s;
  • voorkomen van vrijheidsbeperkende maatregelen;
  • betrokkenheid van hoofdaannemers;
  • goede inkoop en kwaliteitsbewaking door gemeenten.

Deze punten zijn waardevol om mee te nemen wanneer je je huidige beleid toetst aan de kwaliteitscriteria.

Van kwaliteitscriteria naar praktisch beleid

De vier bouwstenen moeten uiteindelijk zichtbaar worden in de manier waarop het gezinshuis werkt.

Denk bijvoorbeeld aan beleid en werkafspraken over:

Bekwaamheid

  • functie en rol van gezinshuisouders;
  • opleiding en deskundigheid;
  • verantwoorde werktoedeling;
  • coaching en reflectie;
  • inzet van gedragswetenschappelijke expertise.

Leefklimaat

  • veiligheid;
  • huisregels;
  • dagstructuur;
  • eigen kinderen;
  • sociale contacten;
  • overgang naar volwassenheid.

Positie kind en ouders

  • participatie;
  • informatie;
  • oudercontact;
  • vertrouwenspersoon;
  • klachten;
  • perspectief;
  • hulpverleningsplan.

Transparante zorg

  • risicoanalyse;
  • multidisciplinaire samenwerking;
  • dossiervorming;
  • incidenten;
  • kwaliteitsverbetering;
  • verantwoordelijkheden.

Een goede vertaling voorkomt dat de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen alleen bekend zijn bij de bestuurder of kwaliteitsfunctionaris.

Hoe toets je of jouw gezinshuis aan de kwaliteitscriteria werkt?

Gebruik de criteria niet alleen bij de start.

Plan bijvoorbeeld periodiek een zelfevaluatie en stel vragen als:

  • Kunnen we aantonen dat gezinshuisouders voldoende deskundig zijn?
  • Is duidelijk wie welke professionele verantwoordelijkheid heeft?
  • Weten kinderen waar zij terechtkunnen met vragen of klachten?
  • Is het perspectief van ieder kind voldoende duidelijk?
  • Worden ouders passend betrokken?
  • Zijn actuele veiligheidsrisico’s per kind in beeld?
  • Is de omvang van het gezinshuis passend bij de zorgzwaarte?
  • Is voldoende gedragswetenschappelijke ondersteuning beschikbaar?
  • Worden incidenten gebruikt om te leren?
  • Zijn verbeteracties vastgelegd én opgevolgd?
  • Sluit ons beleid nog aan op de actuele kwaliteitscriteria?

Zo gebruik je de criteria daadwerkelijk als instrument voor kwaliteitsverbetering.

Lees ook wat zijn goede resultaten voor een gezinshuis?

Kwaliteitscriteria wanneer je een gezinshuis wilt starten

Wil je een gezinshuis beginnen? Dan is het verstandig om de kwaliteitscriteria al vóór de eerste plaatsing als uitgangspunt te nemen.

Denk bijvoorbeeld na over:

  • je eigen competenties en opleiding;
  • doelgroep;
  • maximale omvang;
  • samenstelling van je eigen gezin;
  • gedragswetenschappelijke ondersteuning;
  • achterwacht en vervanging;
  • financiering;
  • samenwerking met gemeenten;
  • beleid;
  • cliëntdossier;
  • veiligheid;
  • klachten;
  • incidenten;
  • privacy;
  • kwaliteitssysteem.

Het is veel moeilijker om deze structuur achteraf toe te voegen wanneer er al meerdere kinderen wonen.

Bekijk daarom ook stappenplan gezinshuis starten en eisen gezinshuis.

Hoe helpt Zorgly bij de kwaliteitscriteria voor gezinshuizen?

De Kwaliteitscriteria Gezinshuizen beschrijven wat goede gezinshuiszorg vraagt. De volgende stap is om die uitgangspunten te vertalen naar beleid, processen, protocollen en praktische vastlegging.

Zorgly biedt voor gezinshuizen een online beleidsomgeving met beleid, protocollen, templates, een gebruiksaanwijzing met checklists, planning en kennisbronnen.

Binnen de beleidsbasis is onder andere aandacht voor:

  • het primaire hulpverleningsproces;
  • veiligheid;
  • risico’s;
  • positie van kinderen en ouders;
  • klachten;
  • incidenten;
  • personeel en deskundigheid;
  • dossiervorming;
  • kwaliteitsverbetering.

Zorgly verwerkt relevante wet- en regelgeving en kwaliteitskaders in een praktische beleidsbasis voor gezinshuizen. De organisatie past deze vervolgens aan op de eigen doelgroep, organisatievorm en werkwijze.

Omdat de landelijke Kwaliteitscriteria Gezinshuizen momenteel worden herzien, blijft het belangrijk om ontwikkelingen te volgen en beleid waar nodig aan te passen. Zorgly volgt relevante ontwikkelingen periodiek en verwerkt wijzigingen wanneer daar inhoudelijke aanleiding voor is.

Zorgly certificeert gezinshuizen niet en een beleidsomgeving garandeert geen positief inspectieoordeel. Het gezinshuis of de verantwoordelijke zorgaanbieder blijft zelf verantwoordelijk voor passende implementatie en dagelijkse uitvoering.

Bekijk alles over gezinshuis voor meer informatie over beleid, kwaliteit en het organiseren van een gezinshuis.

Conclusie

De Kwaliteitscriteria Gezinshuizen geven een praktische structuur voor goede gezinshuiszorg. De vier bouwstenen richten zich op een bekwame gezinshuisouder, een goed leefklimaat, een sterke positie van kind en ouders en transparante, navolgbare zorg.

Gebruik de criteria niet alleen als document voor inkoop of toezicht. Vertaal ze naar de dagelijkse praktijk en controleer regelmatig of afspraken daadwerkelijk werken.

Dat is extra relevant nu het NJi aangeeft dat de criteria worden herzien en de IGJ recent verschillende aandachtspunten heeft benoemd rond veiligheid, deskundigheid en organisatie van gezinshuiszorg.

Veelgestelde vragen over de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen

Wat zijn de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen?

De landelijke Kwaliteitscriteria Gezinshuizen beschrijven kenmerken van goede professionele gezinshuiszorg. Ze bieden richting voor gezinshuisouders, zorgaanbieders, gemeenten, kinderen, ouders en toezicht.

Wat zijn de vier bouwstenen van de kwaliteitscriteria?

De vier bouwstenen zijn: een bekwame gezinshuisouder, het leefklimaat, de positie van kind en ouders en transparante, navolgbare en goede zorg.

Zijn de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen nog actueel?

De bestaande kwaliteitscriteria worden nog gebruikt, maar het NJi vermeldt momenteel dat ze worden herzien. Controleer daarom steeds de actuele versie wanneer je beleid of kwaliteit beoordeelt.

Wat betekent ‘pas toe of leg uit’?

Een gezinshuisouder werkt in beginsel volgens de kwaliteitscriteria, maar kan in een individuele situatie gemotiveerd afwijken wanneer dat professioneel goed kan worden onderbouwd.

Welk opleidingsniveau heeft een gezinshuisouder nodig?

Het NJi noemt een hbo werk- en denkniveau als vereiste. Een passende hbo-opleiding heeft veel meerwaarde, maar ook competenties, ervaring, professionele reflectie en samenwerking zijn belangrijk.

Moet iedere gezinshuisouder SKJ-geregistreerd zijn?

Niet iedere taak hoeft automatisch door een SKJ-geregistreerde professional te worden uitgevoerd. Jeugdhulpaanbieders moeten wel voldoen aan de norm van de verantwoorde werktoedeling en voor werkzaamheden waarvoor registratie nodig is geregistreerde professionals inzetten.

Hoe groot mag een gezinshuis zijn?

De IGJ verwijst in haar aanbevelingen uit 2025 naar de Kwaliteitscriteria Gezinshuizen en noemt daarbij een grootte van vier tot zes jongeren. Bij complexe zorgvragen kan een kleinere omvang passend zijn.

Houdt de IGJ toezicht op gezinshuizen?

Ja. De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van jeugdhulp en gebruikt daarbij grotendeels het JIJ-kader. De inspectie kan daarnaast sectorspecifieke kwaliteitscriteria en relevante veldnormen betrekken.

Deel dit bericht
Bekijk al het beleid van Zorgly

Benieuwd hoe we jou zorginstelling kunnen helpen?

Inhoudsopgave

Vragen of interesse?

Heb je vragen of interesse in het testen van de demo? Kies hier de optie die perfect aansluit bij jouw behoeften.

Ander nieuws

hulpverlener met gehandicapte bejaarde vrouw
Wlz gehandicaptenzorg: indicatie, financiering en eisen

Wlz gehandicaptenzorg is bedoeld voor mensen met een beperking die blijvend intensieve zorg nodig hebben. Het gaat vaak om mensen die 24 uur per...

Lees verder
hulpverlener met een kind met EMB
EMB zorginstelling starten: wat moet je regelen?

Wil je een EMB zorginstelling starten? Dan vraagt dat om meer dan een geschikte woning en betrokken medewerkers. Mensen met een ernstige meervoudige beperking...

Lees verder
jeugdhulpverlener met een kind met autisme
Ambulante begeleiding bij autisme voor kinderen

Ambulante begeleiding bij autisme voor een kind kan helpen wanneer dagelijkse situaties veel spanning, onduidelijkheid of overprikkeling geven. De ondersteuning vindt meestal plaats in...

Lees verder

Extra ondersteuning voor je organisatie

Naast onze vaste modules bieden we aanvullende ondersteuning op specifieke thema’s, samen met een aantal zorgvuldig geselecteerde partners. Zo krijg je altijd de juiste expertise op het juiste moment.

Aanbesteding en inkoop

Je krijgt ondersteuning bij het voorbereiden en indienen van aanbestedingen, inclusief strategisch advies bij inkoop.

Interne audits

Je ontvangt ondersteuning bij de voorbereiding op een interne audit én de uitvoering ervan. Zo weet je precies waar je staat en waar bijsturing nodig is.

Implementatie en borging

Je krijgt hulp bij het doorvoeren van verbeteringen in de praktijk, zodat beleid ook daadwerkelijk wordt nageleefd.

Download nu ons gratis e-book

De impact van zorgbeleid op kwaliteit van zorg