Een gezinshuis biedt kinderen en jongeren professionele jeugdhulp in een gezinsvorm. Gezinshuisouders dragen daarbij veel verantwoordelijkheid, maar hoeven niet alle benodigde expertise zelf in huis te hebben.
Afhankelijk van de doelgroep, individuele hulpvragen en manier waarop het gezinshuis is georganiseerd, kan ondersteuning nodig zijn van bijvoorbeeld gedragsdeskundigen, behandelaren, scholen, medische professionals en administratieve of organisatorische dienstverleners.
De belangrijkste vraag is daarom niet alleen: welke ondersteunende diensten heeft een gezinshuis nodig? Kijk vooral welke expertise je zelf organiseert, welke ondersteuning extern beschikbaar moet zijn en hoe je de samenwerking goed vastlegt.
Meer over de basis van deze zorgvorm lees je bij alles over gezinshuis.
Welke ondersteuning heeft een gezinshuis nodig?
Er bestaat geen standaardpakket aan ondersteunende diensten dat voor ieder gezinshuis hetzelfde is.
Welke ondersteuning nodig is, hangt onder andere af van:
- de doelgroep van het gezinshuis;
- de hulpvragen van de geplaatste kinderen;
- de deskundigheid van de gezinshuisouders;
- de inzet van aanvullende medewerkers;
- de verantwoordelijkheden van betrokken zorgaanbieders;
- de benodigde behandeling of specialistische expertise;
- de organisatievorm en samenwerkingsafspraken.
Begin daarom bij de doelgroep en de zorg die je wilt bieden. Vanuit daar kun je bepalen welke deskundigheid en ondersteuning beschikbaar moet zijn.
Lees meer over wie de doelgroep van een gezinshuis is.
1. Gedragswetenschappelijke ondersteuning
Gedragswetenschappelijke expertise kan een belangrijke rol spelen binnen een gezinshuis. Zeker bij complexe ondersteuningsvragen is het belangrijk dat gezinshuisouders kunnen terugvallen op passende deskundigheid.
Een gedragswetenschapper kan, afhankelijk van diens rol en verantwoordelijkheden, bijvoorbeeld betrokken zijn bij:
- inhoudelijke afwegingen rondom begeleiding;
- het volgen van de ontwikkeling van een kind;
- evaluaties;
- risico’s en veiligheid;
- ondersteuning van gezinshuisouders en medewerkers;
- afstemming met andere betrokken professionals.
Welke deskundige nodig is en welke verantwoordelijkheden deze heeft, moet aansluiten op de doelgroep en de manier waarop de jeugdhulp is georganiseerd.
2. Behandeling en therapeutische ondersteuning
Sommige kinderen in een gezinshuis hebben naast dagelijkse begeleiding aanvullende behandeling nodig. Welke behandeling passend is, moet individueel en door daarvoor bevoegde en bekwame professionals worden beoordeeld.
Denk bijvoorbeeld aan psychologische of andere specialistische behandeling wanneer daar een indicatie of inhoudelijke aanleiding voor is.
Het gezinshuis hoeft deze expertise niet noodzakelijk zelf te leveren. Belangrijker is dat duidelijk is:
- welke behandeling nodig is;
- wie daarvoor verantwoordelijk is;
- hoe behandeling en dagelijkse begeleiding op elkaar aansluiten;
- welke informatie gedeeld mag en moet worden;
- hoe voortgang wordt afgestemd.
Zo voorkom je dat verschillende professionals naast elkaar werken zonder voldoende samenhang.
3. Personeel en vervanging
Gezinshuisouders kunnen niet iedere taak op ieder moment alleen uitvoeren. Afhankelijk van de omvang, doelgroep en organisatie kan aanvullend personeel of vervanging nodig zijn.
Denk bijvoorbeeld aan medewerkers die ondersteuning bieden tijdens drukke momenten, vrije dagen, vakantie, ziekte of andere situaties waarin de gezinshuisouders niet alle zorg zelf kunnen leveren.
Daarbij gaat het niet alleen om voldoende mensen. Medewerkers moeten ook beschikken over passende kennis en competenties voor de kinderen die binnen het gezinshuis wonen.
Leg bovendien duidelijk vast wie welke taken en verantwoordelijkheden heeft.
Lees verder bij hoeveel en welk personeel is nodig voor een gezinshuis?.
4. Samenwerking en coördinatie rondom het kind
Rond een kind kunnen verschillende mensen en organisaties betrokken zijn. Denk aan ouders of andere personen uit het netwerk, verwijzers, jeugdbescherming, behandelaren, onderwijs en andere professionals.
Goede samenwerking vraagt om duidelijke afspraken.
Maak bijvoorbeeld duidelijk:
- wie waarvoor verantwoordelijk is;
- wie het aanspreekpunt is;
- wanneer overleg plaatsvindt;
- wie betrokken wordt bij evaluaties;
- hoe doelen en voortgang worden afgestemd;
- welke informatie gedeeld mag worden;
- hoe acties worden vastgelegd en opgevolgd.
Welke professional de coördinerende rol heeft, verschilt per situatie. Ga daarom niet automatisch uit van één vaste functie of casemanager.
5. Onderwijs en ondersteuning op school
School en ontwikkeling zijn belangrijke onderdelen van het leven van kinderen en jongeren. Een goede samenwerking tussen gezinshuis en onderwijs kan daarom veel betekenen.
Afhankelijk van het kind kan bijvoorbeeld afstemming nodig zijn over:
- aanwezigheid en schoolgang;
- ontwikkeling en leerdoelen;
- eventuele extra ondersteuning;
- gedrag of belastbaarheid;
- belangrijke veranderingen in de situatie;
- samenwerking met andere betrokken professionals.
Ook hierbij geldt dat de behoeften per kind verschillen.
Onderwijs kan daarnaast onderdeel zijn van de bredere resultaten waarop je binnen een gezinshuis wilt sturen. Lees meer bij wat zijn goede resultaten voor een gezinshuis?.
6. Medische ondersteuning
Kinderen in een gezinshuis hebben net als andere kinderen toegang nodig tot passende medische zorg. Afhankelijk van hun gezondheid en ondersteuningsvragen kan aanvullende medische expertise nodig zijn.
Denk aan samenwerking met een huisarts, tandarts of andere medische professionals wanneer dat voor het individuele kind nodig is.
Als binnen het gezinshuis medicatie wordt gebruikt, vraagt ook medicatieveiligheid aandacht. Maak duidelijk wie welke verantwoordelijkheden heeft en zorg dat medewerkers die betrokken zijn bij medicatie beschikken over de benodigde deskundigheid.
Het gezinshuis zelf neemt daarbij niet de rol van een behandelend arts of andere medische professional over.
7. Administratieve en bedrijfsmatige ondersteuning
Een gezinshuis runnen bestaat niet alleen uit het bieden van jeugdhulp. Er komt ook administratie en bedrijfsvoering bij kijken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- financiële administratie;
- personeelsadministratie;
- contracten;
- verzekeringen;
- facturatie;
- planning;
- verplichtingen richting opdrachtgevers;
- organisatorische administratie.
Afhankelijk van de kennis van de gezinshuisouders kan het verstandig zijn om hiervoor ondersteuning in te schakelen, bijvoorbeeld van een boekhouder, accountant of andere deskundige.
Zo voorkom je dat bedrijfsmatige taken onnodig veel tijd wegnemen van de dagelijkse zorg.
8. Ondersteuning bij beleid en kwaliteit
Ook beleid en kwaliteitsmanagement vragen structureel aandacht.
Een gezinshuis heeft afspraken nodig over bijvoorbeeld het primaire zorgproces, veiligheid, personeel, klachten, incidenten, risico’s en verbetering. Deze afspraken moeten niet alleen worden vastgelegd, maar ook worden toegepast en onderhouden.
Dat vraagt tijd en specifieke kennis.
Lees meer over kwaliteitsbeleid zorg: wat moet je regelen?.
Periodiek controleren of beleid en uitvoering nog goed op elkaar aansluiten is eveneens belangrijk. Een interne audit kan daarbij helpen. Meer hierover lees je bij interne audits zorg.
9. Een professioneel netwerk rondom het gezinshuis
Naast formele ondersteunende diensten kan een professioneel netwerk waardevol zijn.
Contact met andere gezinshuisouders kan bijvoorbeeld helpen bij kennisdeling, praktische vragen en het uitwisselen van ervaringen. Ook branche-, franchise- of netwerkorganisaties kunnen hierin een rol spelen.
Welke ondersteuning zij bieden, verschilt per organisatie. Denk bijvoorbeeld aan kennisdeling, scholing, belangenbehartiging of andere vormen van ondersteuning.
Lees meer over een branchevereniging voor gezinshuizen.
Hoe bepaal je welke ondersteunende diensten jouw gezinshuis nodig heeft?
Begin niet met een standaardlijst leveranciers of professionals. Start bij de zorg die je wilt bieden.
Breng eerst je doelgroep en processen in kaart en stel vervolgens per onderdeel vragen als:
-
Welke deskundigheid hebben we zelf?
Kijk naar opleiding, ervaring en competenties van gezinshuisouders en medewerkers. -
Welke expertise kunnen we niet zelf leveren?
Bepaal wanneer je een gedragswetenschapper, behandelaar of andere externe deskundige nodig hebt. -
Welke ondersteuning kan onverwacht nodig zijn?
Denk bijvoorbeeld aan vervanging, crisis, ziekte of complexe zorgvragen. -
Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Leg verantwoordelijkheden en samenwerkingsafspraken duidelijk vast. -
Hoe controleren we of de ondersteuning werkt?
Evalueer periodiek of de gekozen ondersteuning nog aansluit bij de kinderen, gezinshuisouders en organisatie.
Zo bouw je een ondersteuningsstructuur die past bij jouw gezinshuis in plaats van een standaardmodel over te nemen.
Ondersteunende diensten regelen bij het starten van een gezinshuis
Wil je een gezinshuis starten? Denk dan al tijdens de voorbereiding na over de ondersteuning die je nodig hebt.
Wacht bijvoorbeeld niet tot de eerste plaatsing om te bepalen bij wie je terechtkunt voor gedragswetenschappelijke expertise, vervanging of organisatorische vragen.
Breng vooraf in kaart welke expertise je zelf hebt en welke partijen je daaromheen nodig hebt. Neem relevante afspraken vervolgens mee in de inrichting van je organisatie.
Bekijk ook gezinshuis starten en stappenplan gezinshuis starten.
Hoe Zorgly gezinshuizen ondersteunt
Niet alle ondersteuning voor een gezinshuis hoeft zorginhoudelijk te zijn. Ook een goede beleids- en kwaliteitsbasis ondersteunt gezinshuisouders bij het organiseren van de zorg.
Zorgly biedt gezinshuizen een online beleidsomgeving en kwaliteitsraamwerk met beleid, protocollen, templates en praktische hulpmiddelen. De inhoud sluit aan op onderwerpen binnen het primair proces, het kwaliteitshandboek en het personeelshandboek.
Daarmee hoef je belangrijke beleidsstukken niet allemaal vanaf een leeg document op te bouwen en kun je gericht werken aan de inrichting en het onderhoud van je kwaliteitsmanagementsysteem.
Zorgly vervangt daarbij geen gedragswetenschapper, behandelaar, accountant of andere specialist. Het ondersteunt juist de beleidsmatige en organisatorische basis rondom de zorg.
Bekijk gezinshuizen voor meer informatie over Zorgly voor deze zorgvorm.
Conclusie
Een gezinshuis hoeft niet alle benodigde expertise zelf in huis te hebben. Wel moet duidelijk zijn welke ondersteuning nodig is, waar deze beschikbaar is en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Kijk daarbij verder dan alleen behandeling. Gedragswetenschappelijke expertise, personeel en vervanging, onderwijs, medische zorg, bedrijfsvoering, beleid en een professioneel netwerk kunnen allemaal onderdeel zijn van een goede ondersteuningsstructuur.
Welke combinatie passend is, hangt af van jouw gezinshuis en vooral van de kinderen en jongeren die je ondersteunt.
Door deze ondersteuning vooraf goed te organiseren, kunnen gezinshuisouders zich richten op hun centrale taak: een stabiele, veilige en ontwikkelingsgerichte leefomgeving bieden.
Veelgestelde vragen over ondersteunende diensten voor gezinshuizen
Dat verschilt per gezinshuis. Afhankelijk van doelgroep en organisatie kan ondersteuning nodig zijn op het gebied van gedragswetenschappelijke expertise, behandeling, personeel, onderwijs, medische zorg, administratie en kwaliteitsmanagement.
Welke deskundigheid en betrokkenheid nodig is, hangt af van de zorg die wordt geleverd, de doelgroep en de manier waarop de organisatie is ingericht. Bepaal daarom welke expertise in jouw specifieke situatie beschikbaar moet zijn.
Niet noodzakelijk. Wanneer een kind behandeling nodig heeft, kan deze ook door een externe professional of organisatie worden geleverd. Belangrijk is dat verantwoordelijkheden en de afstemming tussen behandeling en dagelijkse begeleiding duidelijk zijn.
Denk naast inhoudelijke expertise ook aan vervanging, deskundigheidsbevordering, administratieve ondersteuning, een professioneel netwerk en ondersteuning bij beleid en kwaliteitsmanagement.
Gezinshuisouders dragen intensieve verantwoordelijkheid. Goede afspraken over personeel en vervanging helpen om continuïteit te organiseren bij bijvoorbeeld vrije tijd, vakantie, ziekte of andere omstandigheden.
Een branche-, netwerk- of samenwerkingsorganisatie kan bijvoorbeeld kennisdeling, scholing of andere ondersteuning aanbieden. Het precieze aanbod verschilt per organisatie.
Zorgly biedt een online beleidsomgeving met beleid, protocollen, templates en praktische hulpmiddelen voor gezinshuizen. Daarmee ondersteunt Zorgly de beleids- en kwaliteitsbasis van de organisatie. Zorgly vervangt geen zorginhoudelijke of bedrijfsmatige specialist.
