Wlz gehandicaptenzorg is bedoeld voor mensen met een beperking die blijvend intensieve zorg nodig hebben. Het gaat vaak om mensen die 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig hebben.
Binnen de gehandicaptenzorg kan het bijvoorbeeld gaan om mensen met een verstandelijke, lichamelijke, zintuiglijke of ernstige meervoudige beperking. De ondersteuning kan bestaan uit wonen, begeleiding, persoonlijke verzorging, verpleging, dagbesteding en behandeling.
De Wet langdurige zorg gaat daarbij niet alleen over financiering. Ook zorgaanbieders moeten kwaliteit, veiligheid, deskundigheid, zorgplannen en dossiervorming goed organiseren.
Deze pagina is bedoeld voor cliënten, ouders, vertegenwoordigers, zorgaanbieders, woonzorginitiatieven, ouderinitiatieven en organisaties binnen de gehandicaptenzorg.
Lees ook meer over woonzorg binnen de gehandicaptenzorg en het starten van een EMB zorginstelling.
Wat is de Wlz in de gehandicaptenzorg?
Wlz staat voor Wet langdurige zorg. De wet regelt langdurige intensieve zorg voor mensen die blijvend veel ondersteuning, zorg of toezicht nodig hebben.
Binnen de gehandicaptenzorg kan Wlz-zorg bijvoorbeeld bestaan uit:
- wonen met begeleiding;
- 24-uurs zorg of toezicht;
- persoonlijke verzorging;
- verpleging;
- begeleiding bij dagelijks functioneren;
- dagbesteding;
- behandeling wanneer dit onderdeel is van het zorgprofiel;
- hulpmiddelen of vervoer, afhankelijk van de situatie en regeling;
- ondersteuning bij communicatie, mobiliteit en veiligheid.
Wlz-zorg is meestal langdurig. De regeling is niet bedoeld voor tijdelijke of lichte ondersteuning, maar voor mensen met een blijvende intensieve zorgbehoefte.
Meer informatie over wonen en ondersteuning vind je op onze pagina over woonzorg in de gehandicaptenzorg.
Voor wie is Wlz-zorg binnen de gehandicaptenzorg bedoeld?
Wlz-zorg is bedoeld voor mensen die blijvend intensieve ondersteuning nodig hebben. Daarbij kijkt men niet alleen naar een diagnose of beperking, maar vooral naar de mate waarin iemand voortdurend zorg, toezicht of nabijheid nodig heeft.
Het kan bijvoorbeeld gaan om:
- mensen met een verstandelijke beperking;
- mensen met een lichamelijke beperking;
- mensen met een zintuiglijke beperking;
- mensen met een ernstige meervoudige beperking;
- mensen met niet-aangeboren hersenletsel, afhankelijk van de situatie;
- mensen met complexe gedrags- of medische ondersteuningsvragen;
- mensen die niet veilig zonder nabijheid of toezicht kunnen functioneren.
Het CIZ beoordeelt of iemand toegang krijgt tot de Wlz. Een zorgaanbieder kan ondersteunen met informatie en dossiervorming, maar bepaalt niet zelf of iemand een Wlz-indicatie krijgt.
Voor cliënten met een ernstige meervoudige beperking kun je ook onze pagina over EMB-zorg bekijken.
Wanneer kom je in aanmerking voor Wlz-gehandicaptenzorg?
Toegang tot de Wlz draait in de kern om een blijvende behoefte aan intensieve zorg of toezicht.
Bij de beoordeling kunnen onder andere de volgende punten een rol spelen:
- er is sprake van een blijvende zorgbehoefte;
- iemand heeft 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig;
- of iemand heeft permanent toezicht nodig;
- zelfstandig wonen zonder intensieve ondersteuning is niet veilig of haalbaar;
- de beperking vraagt langdurige begeleiding, verzorging of toezicht;
- tijdelijke hulp of lichte begeleiding is meestal geen Wlz-zorg;
- de beoordeling verloopt via het CIZ.
De Wlz verschilt daarmee van ondersteuning via bijvoorbeeld de Wmo, Jeugdwet of Zorgverzekeringswet. Bij twijfel is het belangrijk dat de zorgbehoefte, risico’s en het dagelijks functioneren goed worden beschreven.
Wlz, Wmo, Jeugdwet en Zvw: wat is het verschil?
Verschillende zorgwetten kunnen naast elkaar bestaan, maar hebben ieder een ander doel. De juiste route hangt af van leeftijd, zorgbehoefte, indicatie, medische situatie en de mate waarin ondersteuning blijvend nodig is.
| Regeling | Waarvoor bedoeld? | Voorbeeld binnen gehandicaptenzorg |
|---|---|---|
| Wlz | Blijvende intensieve zorg of permanent toezicht | Wonen met 24-uurs zorg voor iemand met EMB |
| Wmo | Ondersteuning vanuit de gemeente bij zelfredzaamheid en participatie | Begeleiding of dagbesteding voor volwassenen zonder Wlz-indicatie |
| Jeugdwet | Jeugdhulp en ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen | Begeleiding van een jeugdige met een beperking zonder Wlz-toegang |
| Zvw | Medische zorg en wijkverpleging via de zorgverzekering | Verpleegkundige zorg of behandeling vanuit de zorgverzekering |
| Pgb | Budgetvorm binnen verschillende regelingen | Zelf zorg inkopen via Wlz, Wmo, Jeugdwet of Zvw |
Voor jeugdhulp kan ook het woonplaatsbeginsel binnen de Jeugdwet relevant zijn. Wil je zelf zorg gaan aanbieden? Bekijk dan ook onze informatie over een zorginstelling starten.
Wat is een Wlz-indicatie?
Een Wlz-indicatie is een besluit waaruit blijkt dat iemand toegang heeft tot langdurige zorg. Het CIZ beoordeelt de aanvraag en stelt vast of iemand aan de voorwaarden voldoet.
Bij die beoordeling kan onder andere worden gekeken naar:
- de beperking of aandoening;
- functioneren in het dagelijks leven;
- behoefte aan toezicht of nabijheid;
- persoonlijke verzorging;
- mobiliteit;
- communicatie;
- gedrag en veiligheid;
- medische risico’s;
- mantelzorg en netwerk;
- de blijvendheid van de zorgvraag.
Een goede beschrijving van het functioneren en de ondersteuningsbehoefte is daarom belangrijk. Voor zorgaanbieders betekent dit dat observaties, rapportages en zorgplannen zorgvuldig moeten worden bijgehouden.
Meer hierover lees je bij ECD in de zorg.
Wat zijn Wlz-zorgprofielen in de gehandicaptenzorg?
Een zorgprofiel beschrijft de aard en zwaarte van de zorg die iemand nodig heeft. Binnen de gehandicaptenzorg bestaan verschillende profielen voor mensen met verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperkingen.
Een zorgprofiel kan richting geven aan:
- de intensiteit van begeleiding;
- de behoefte aan toezicht;
- persoonlijke verzorging;
- verpleging;
- behandeling;
- dagbesteding;
- woonzorg;
- ondersteuning bij gedrag, communicatie of medische risico’s.
Een zorgprofiel is geen standaardpakket dat voor iedere cliënt op dezelfde manier wordt uitgevoerd. De ondersteuning moet worden vertaald naar een persoonlijk zorgplan dat aansluit op de individuele situatie.
Lees ook meer over woonzorg gehandicaptenzorg en dagbesteding in de zorg.
Hoe wordt Wlz-zorg in de gehandicaptenzorg gefinancierd?
Wlz-zorg kan op verschillende manieren worden geleverd. Welke leveringsvorm passend is, hangt af van de situatie van de cliënt en de gekozen organisatievorm.
| Leveringsvorm | Uitleg | Praktisch voorbeeld |
|---|---|---|
| Zorg in natura | Zorg via een gecontracteerde aanbieder | Wonen bij een Wlz-gecontracteerde zorgorganisatie |
| Pgb | Cliënt of vertegenwoordiger koopt zelf zorg in | Ouderinitiatief of eigen zorgverleners |
| Volledig pakket thuis | Wlz-zorg thuis, inclusief meerdere zorgonderdelen | Intensieve zorg in de eigen woonomgeving |
| Modulair pakket thuis | Delen van Wlz-zorg thuis | Begeleiding en dagbesteding via verschillende aanbieders |
| Onderaanneming | Zorg via samenwerking met een gecontracteerde aanbieder | Een kleine woonvorm werkt onder een hoofdaannemer |
Iedere route kan eigen eisen stellen aan administratie, contractering en verantwoording. Voor aanbieders is het daarom belangrijk om vooraf duidelijk te hebben wie contracteert, declareert en verantwoordelijk is voor kwaliteit.
Bekijk hiervoor ook aanbesteding en inkoop en onze pagina over een zorginstelling starten.
Eisen voor zorgaanbieders binnen Wlz-gehandicaptenzorg
Aanbieders die Wlz-zorg leveren moeten kunnen aantonen dat zij veilige, verantwoorde en cliëntgerichte zorg bieden.
Belangrijke onderdelen zijn bijvoorbeeld:
- kwaliteitsbeleid;
- kwaliteitshandboek;
- zorgplanprocedure;
- cliëntdossier;
- klachtenregeling;
- incidentenbeleid;
- calamiteitenprocedure;
- medicatiebeleid;
- privacybeleid;
- personeelsbeleid;
- VOG- en vergewisprocedure;
- beleid rond bevoegd en bekwaam handelen;
- scholingsbeleid;
- interne audits;
- verbeterregister;
- cliënt- en verwanttevredenheid;
- samenwerking met vertegenwoordigers;
- continuïteit van zorg;
- verantwoording richting zorgkantoor of hoofdaannemer.
Welke eisen precies gelden kan verschillen per leveringsvorm, contract, doelgroep en zorgzwaarte.
Lees daarom ook meer over kwaliteitsbeleid in de zorg, protocollen in de zorg en interne audits.
Wlz en EMB-zorg
De Wlz is vaak relevant voor cliënten met een ernstige meervoudige beperking. Zij hebben regelmatig blijvende intensieve ondersteuning, 24-uurs nabijheid of permanent toezicht nodig.
Bij EMB-zorg vraagt dit extra aandacht voor:
- passende woonzorg;
- deskundige medewerkers;
- medische risico’s;
- een communicatieprofiel;
- een signaleringsplan;
- slikveiligheid;
- medicatie;
- hulpmiddelen;
- transfers;
- prikkelverwerking;
- familiebetrokkenheid;
- kwaliteit van leven;
- continuïteit van zorg.
Een Wlz-indicatie betekent niet automatisch dat iedere woonvorm passend is. De zorgaanbieder moet kunnen aantonen dat locatie, personeel, beleid en dagelijkse uitvoering aansluiten op de zorgzwaarte.
Bekijk ook EMB zorginstelling starten en woonzorg gehandicaptenzorg.
Hoe Zorgly helpt bij Wlz-gehandicaptenzorg
Voor aanbieders binnen de Wlz gaat goede gehandicaptenzorg niet alleen over financiering en indicaties. Ook kwaliteit, veiligheid, zorgplannen en dagelijkse uitvoering moeten goed zijn ingericht.
Zorgly helpt aanbieders binnen de gehandicaptenzorg onder andere met:
- een kwaliteitshandboek voor gehandicaptenzorg;
- kwaliteitsbeleid;
- protocollen en beleidsdocumenten;
- zorgplanformats;
- signaleringsplanformats;
- medicatiebeleid;
- incidentenbeleid;
- calamiteitenprocedure;
- klachtenregeling;
- privacybeleid;
- personeelsbeleid;
- VOG- en vergewisprocedure;
- beleid rond bevoegd en bekwaam handelen;
- scholingsbeleid;
- interne audits;
- voorbereiding op toezicht;
- voorbereiding op eisen van zorgkantoor of hoofdaannemer;
- implementatie en borging in de praktijk.
Zorgly helpt aanbieders van Wlz-zorg binnen de gehandicaptenzorg om kwaliteit, veiligheid, zorgplannen en dossiervorming professioneel en aantoonbaar te organiseren. Niet alleen voor contractering of toezicht, maar vooral voor veilige en persoonsgerichte zorg in de praktijk.
Bied je Wlz-zorg binnen de gehandicaptenzorg? Zorgly helpt met beleid, protocollen, zorgplanformats, een kwaliteitshandboek, interne audits en praktische ondersteuning bij de borging.
Veelgestelde vragen over Wlz gehandicaptenzorg
Wlz-gehandicaptenzorg is langdurige zorg voor mensen met een beperking die blijvend intensieve zorg, 24-uurs nabijheid of permanent toezicht nodig hebben.
Iemand kan in aanmerking komen wanneer blijvend behoefte bestaat aan 24-uurs zorg in de nabijheid of permanent toezicht. Het CIZ beoordeelt of iemand toegang krijgt tot de Wlz.
Het CIZ beoordeelt de Wlz-aanvraag en stelt vast of iemand voldoet aan de voorwaarden voor langdurige zorg.
Een Wlz-zorgprofiel beschrijft de aard en zwaarte van de zorg die iemand nodig heeft. Het profiel moet worden vertaald naar een persoonlijk zorgplan.
Wlz-zorg kan worden geleverd via zorg in natura, pgb, volledig pakket thuis, modulair pakket thuis of via samenwerking met een gecontracteerde aanbieder.
Het zorgkantoor voert de Wlz uit in de regio, maakt afspraken met zorgaanbieders, ondersteunt bij zorgbemiddeling en bewaakt kwaliteit en doelmatigheid.
Aanbieders moeten onder meer kwaliteit, veiligheid, zorgplannen, dossiervorming, klachtenregeling, incidentenbeleid, privacy, personeel, medicatiebeleid en interne audits goed organiseren. Welke eisen precies gelden, hangt af van onder meer leveringsvorm, contract en doelgroep.
Zorgly ondersteunt met een kwaliteitshandboek, beleid, protocollen, zorgplanformats, signaleringsplannen, medicatiebeleid, personeelsbeleid, interne audits en praktische hulpmiddelen voor borging in de praktijk.
